Legende tambure

Najznačajniji kompozitori koji su bitno uticali na razvoj tamburaške muzike, orkestarskog zvuka i same tambure su: dr. Josip Andrić, Branko Čenejac, Tihomil Vidošić, Mihajlo Vukdragović, Isidor Hadnadjev, Branko Rakijaš, Antoni Lorenc, Julije Njikoš, Maksa Popov, Sava Vukosavljev, Zoran Mulić, Miroslav Štatkić i drugi.

Osim kompozitora, značajnu ulogu u razvoju tamburaške muzike imaju dirigenti i umetnički rukovodioci orkestara: iz Subotice Pera Tumbas Hajo, Lazar Malagurski i Stipan Jaramazović, iz Novog Sada  Janika Balaž, Zdenko Obad Šćitaroci, Ivan Sabo, iz Beograda Maksa Popov, iz Šida Dragoslav Krsmanović, iz Sremske Mitrovice Milenko Bobić, iz Rume Boško Bogičević, iz Futoga Žarko Škorić i Jelene Obad Šćitaroci, iz Kikinde Franja Knežević, iz Pančeva Budimir Stojanović i mnogi drugi. ©tamburica.org©

Janika Balaž (Janika Balázs) (rođen 23. decembra 1925. u Lukinom Selu kod Zrenjanina, umro 12. novembra 1988. u Novom Sadu), bio je poznati srpski tamburaš i muzičar romskog porekla.Rođen je u romskoj porodici mađarskog jezika s jakom muzikalnom tradicijom, što mu je dalo preduslove da i sam postane muzičar. Porodično ime njegovog oca bilo je Rac (Rácz), mađarski stari naziv za Srbe, ali je on preuzeo majčino prezime Balaž. Odrastao je u Bečeju gde je počeo da svira violinu u lokalnoj kafani u svojoj desetoj godini. Kasnije je svirao u muzičkoj grupi "Braća kozaci" u okolini Subotice i Horgoša. Od 1948. do 1951. godine radio je za Radio Titograd u Crnoj Gori, gde je usavršio sviranje tambure.

Od 1951. godine radio je za Radio Novi Sad koji se te godine osnovao. Tu je radio do kraja svoje karijere. Bio je član "Velikog tamburaškog orkestra". Provodio je svoje noći svirajući sa svojim orkestrom od osam članova po novosadskim kafanama, naročito na Petrovaradinskoj tvrđavi. Tokom svoje karijere održavao je koncerte po čitavom svetu, uključujući 36 nastupa u pariskoj Olimpiji. Dobijao je više poziva da se preseli u SAD i Sovjetski Savez da radi kao učitelj, no nikada nije hteo da napusti Novi Sad, gde je i umro 1988. godine.

Janika je učestvovao u više dokumentarnih i predstavnih filmova. Pesme "Osam tamburaša s Petrovaradina" i "Primaši" su posvećene njemu. Tokom svoje karijere je radio s mnogim poznatim muzičarima, kao što su Zvonko Bogdan i Julija Bisak.

Posle njegove smrti, grad Novi Sad je podigao spomenik (skulptor Laslo Silađi), koji se nalazi na jednom trgu preko puta Petrovaradinske tvrđave preko Dunava.

Izvor: Wikipedia

Sava Vukosavljev (rođen je 08. marta 1914. godine u ondašnjem Okeru, odnosno Zmajevu , preminuo 1996.) ,pedagog, aranžer, etnomuzikolog, dirigent i kompozitor. Već u svojoj devetoj godini, učio je da svira tamburu samicu i ponet čarobnim zvucima ovog narodnog instrumenta nastojao je da savlada tehniku sviranja. Pored uspešnog kompozitorskog i svakog drugog rada vezanog za muziku i tamburu, napustio nas je nezdovoljan što nije uspeo da se izbori da tambura kao muzički instrument ovog podneblja uđe u muzičke škole i da se uči ravnopravno da drugim muzičkim instrumentima. Nadajući se tome, Sava Vukosavljev je pripremio i prilagodio novo izdanje o tamburi po nastavnom planu i programu osnovnih škola Vojvodine i Srbije pod naslovom "Vojvođanska tambura", a objavljena je u izdanju Matice srpske u Novom Sadu 1990. godine.Danas , zahvljujući prvenstveno njegovom trudu I radu,klasa tambure uvedena je u mnogim muzičkim osnovnim I srednjim školama.

Sava Vukosavljev za svoj rad i zasluge dobio je mnoga priznanja i nagrade: Orden zasluga za narod sa srebrnim zracima;. Orden rada za zlatnim vencem; Iskru kulture KPZ Vojvodine; Zlatnu značku Saveza amatera Srbije; Oktobarsku nagradu i Povelja grada Novog Sada; Povelju Saveza boraca Vojvodine; Povelju Matice iseljenika i druge.

Zvonko Bogdan (rođen 5. januara 1942. u Somboru) je pevač tradiocionalne vojvođanske muzike. Pored toga što je poznat kao pevač, on je takođe i kompozitor, slikar, pesnik i džokej. Prepoznatljiv je i po svojim učtivim i džentlmenskim manirima. Njegove pesme nose mirise ravnice, prošlih dana, boemskog života, Dunava... One pevaju o ljubavi, konjima koji slobodno jure, ženama...

Zvonko Bogdan peva originalne i tradicionalne pesme (naročito one vezane za Bunjevce) uz pratnju tamburaškog orkestra. Jedna od pesama po kojoj je poznat, a koju je sam komponovao je "Ej, salaši na severu Bačke".

    Neke od njegovih najpoznatijih autorskih pesama su:

  • Ej, salaši na severu Bačke
  • Već odavno spremam svog mrkova
  • Prošle su mnoge ljubavi
  • Govori se da me varaš
  • Kraj jezera jedna kuća mala
  • Neko sasvim treći
  • Beše jedan čovek
  • Šta li radi moja ljubav
  • Ne mogu se setit' leta
  • Bunjevačko prelo
  • Doći ću ti ko u staroj pismi
  • Spušta se noć na ravni Srem
Izvor: Wikipedia

Isidor Hadnađev (rođen u Starom Bečeju 25. marta 1909, preminuo 1990.) kompozitor, melograf, muzički pedagog, horovođa i umetnički direktor vokalnih i instrumentalnih sastava, istaknuta je autorska figura muzičkog života Vojvodine XX veka. Još kao dete naučio je da svira violinu i tamburu i često je svirao sa orkestrima starijih muzičara na žetelačkim svečanostima. 1928 god. završio je Učiteljsku školu u Somboru, gde je stekao i osnovno muzičko obrazovanje kod poznatog pedagoga Antona (Tune) Osvalda. Svoje muzičko usavršavanje nastavio je u muzičkoj školi „Stanković“ u Beogradu 1934. god. i na muzičkoj akademiji u Beogradu (1949 i 1950.) kod poznatog muzičkog pedagoga Akademika Mihajla Vukdragovića. U periodu između dva svetska rata Isidor Hadnađev se posebno istakao na polju horske muzike kao horovođa nekoliko poznatih mešovitih horova. Za svoj stvaralački rad na unapređenju razvoja horske muzike odlikovan je 1938 godine Ordenom i Diplomom Savezne Južnoslovenske pevačke župe u Beogradu. Posle rata 1948. god. osnovao je Muzičku školu u Bečeju koja je ubrzo postala centar kulturnog i muzičkog života grada, gde je punih 12 godina bio njen direktor. 1950. god. Isidor Hadnađev je prvi na ovim prostorima uveo tamburu kao redovan predment u nastavni program muzičke škole u Bečeju. Najbolji učenici iz ove škole su kasnije postali vodeći članovi tamburaškog orkestra Radio Novog Sada, među kojima su najpoznatiji Čiča Sladić i njegova braća, kao i čuveni Janika Balaž koji je povremeno dolazio u Muzičku školu na časove tambure. Posebne zasluge i lični doprinos dao je na polju unapređenja tambure kao narodnog instrumenta učestvujući zajedno sa Savom Vukosavljevim i Brankom Čenejcem u izradi udžbenika „Škola za tamburu“ koji je izdao Savez muzičkih društava Srbije. 1960. godine Isidor Hadnađev je postavljen za glavnog urednika narodne muzike u RNS. Bio je autor brojnih poznatih radio emisija i programskih serijala, koji su duže od dve decenije predstavljali okosnicu muzičkog programa RNS. Na polju melografskog rada, prikupio je i zabeležio preko 650 autentičnih izvornih narodnih pesama. Komponovao je i obradio brojna kola i instrumentalne kompozicije. Posebnu pažnju posvetio je stvaranju velikog broja sopstvenih kompozicija narodnih pesama i spletova narodne muzike. Za svoj dugogodišnji rad na polju razvoja, unapređenja i širenju muzičke kulture Isidor Hadnađev je dobio mnogobrojne nagrade i priznanja.